Cổ phiếu ESOP là gì? Những thông tin nhà đầu tư cần lưu ý

ESOP

Cổ phiếu ESOP được biết đến là một loại cổ phiếu đặc biệt. Được các công ty hay doanh nghiệp phát hành như một sự tri ân đối với nhân viên. Hãy để bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ hơn về cổ phiếu ESOP.

  • Tổng quan về cỗ phiếu ESOP
  • Điều kiện và mục đích phát hành
  • ESOP được như dụng như thế nào và rủi ro của nó
  • Nhà đầu tư có nên mua cổ phiếu này hay không
  • Một số lưu ý đối với cỗ phiếu ESOP

1. Cổ phiếu ESOP là gì?

Cổ phiếu ESOP (Employee Stock Ownership Plan) được hiểu là một loại hình cổ phiếu được phát hành theo chương trình lựa chọn dành cho người lao động ở các công ty.

Thực tế, những người nhận được cổ phiếu ESOP phần lớn là người lao động lâu năm. Họ thường có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của công ty. Các tiêu chuẩn này đa số được ban hành trong các điều lệ hoặc quy chế của công ty.

Cổ phiếu ESOP là gì

>>> Giao dịch CFD là gì? Hướng dẫn cách thức hoạt động của CFD <<<

2. Lợi ích của cổ phiếu ESOP

2.1 Đối với nhân viên công ty

Việc phát hành cổ phiếu ưu đãi ESOP được xem là sự khích lệ, tạo động lực cho các nhân viên. Đặc biệt là các nhân viên chủ chốt của công ty.

Không chỉ thế, khi nhận được cổ phiếu ESOP với mức giá hấp dẫn và sự phát triển của công ty. Kéo theo đó là giá cổ phiếu tăng cao làm cho nhân viên cống hiến nhiều hơn nữa. Cùng với đó, trách nhiệm của nhân viên sẽ tăng theo khi nắm giữ cổ phiếu và được coi là cổ đông của công ty.

2.2 Đối với doanh nghiệp

Việc phát hành cổ phiếu ESOP sẽ giúp các doanh nghiệp giữ chân được các nhân viên nòng cốt ở lại làm việc. 

Không chỉ như thế, thông thường khi phát hành cổ phiếu ESOP, doanh nghiệp sẽ không phải chi tiền mặt. Mà thay vào đó sẽ sử dụng nguồn lợi nhuận giữ lại để phát hành. Do đó, doanh nghiệp có thể giữ được nguồn tiền mặt đáng kể để phục vụ sản xuất. Ngoài ra, số lượng cổ phần tăng lên sẽ giúp doanh nghiệp tăng vốn điều lệ.

3. Điều kiện phát hành ESOP

Để phát hành cổ phiếu ESOP, các công ty phải đảm bảo các điều kiện sau đây:

  • Công ty có các chương trình phát triển và lựa chọn cổ phiếu được Đại hội đồng cổ đông thông qua. Tổng số cổ phiếu phát hành không quá 5% cổ phần lưu hành trong mỗi 12 tháng của công ty.
  • Hội đồng quản trị phải công bố đầy đủ các tiêu chuẩn cũng như danh sách người được tham gia. Bên cạnh đó là các nguyên tắc định giá bán, nguyên tắc xác nhận cổ phiếu cho từng đối tượng. Và kể cả thời gian thực hiện.
  • Công ty phải có nguồn vốn thực hiện căn cứ báo cáo tài chính được kiểm toán từ các nguồn như Thăng dư vốn, Quỹ đầu tư phát triển,..
  • Trường hợp các công ty đại chúng là công ty mẹ phát hành cổ phiếu để thưởng cho người lao động. Thì nguồn vốn thực hiện phải dựa trên căn cứ báo cáo tài chính của công ty mẹ. Riêng từ các nguồn lợi nhuận sau thuế chưa được phân phối thì nguồn vốn thực hiện không được vượt mức lợi nhuận sau thuế chưa được phân phối trên các báo cáo tài chính được kiểm toán.
  • Trường hợp các nguồn vốn thực thấp hơn lợi ích sau thuế chưa phân phối trên báo cáo tài chính hợp nhất. Và cao hơn ở mức lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên báo cáo tài chính của công ty mẹ. Thì công ty chỉ được phép sử dụng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối sau khi chuyển lợi nhuận từ các công ty con sang công ty mẹ.
  • Bên cạnh đó, công ty phát hành cổ phiếu để thưởng cho người lao động. Thì tổng giá trị nguồn vốn phải đảm bảo không thấp hơn tổng giá trị vốn cổ phần tăng thêm theo phương án mà Đại hội đồng cổ đông đã thông qua.

4. Mục đích phát hành cổ phiếu ESOP

Mục đích của việc phát hành cổ phiếu ESOP nhằm tạo sự gắn kết của người lao động với doanh nghiệp. Một chính sách cho phép các người lao động sở hữu một phần tài sản của công ty. Qua đó, người lao động sẽ thể hiện trách nhiệm với công việc và vị trí gắn bó.

Việc phát hành cổ phiếu ESOP được xem là một hình thức thay thế cho quà tặng hiện vật và vật chất. Không chỉ thế, người lao động giữ cổ phiếu ESOP sẽ được hưởng các lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh, nhận cổ tức cũng như lợi nhuận từ giá cổ phiếu hiện hành.

Bên cạnh đó, loại cổ phiếu này cũng tạo thêm nguồn vốn mới cho doanh nghiệp. Đây được xem là giải pháp tạo ra dòng tiền để xoay vòng vốn thực hiện hoạt động doanh nghiệp.

Mục đích phát hành cổ phiếu ESOP

5. Chính sách của ESOP với người lao động

Đối với người lao động, việc hiểu được bản chất của ESOP vô cùng quan trọng. Không chỉ để biết được quyền lợi được nhận mà còn hiểu được ESOP luôn gắn với hoạt động kinh doanh. Mọi cá nhân làm trong doanh nghiệp đều có khả năng sở hữu Esop nếu đủ điều kiện.

Ở một số trường hợp, các nhân sự của công ty đã sở hữu cổ phần nhất định thì sẽ không được hưởng ESOP bằng cổ phiếu. Tuy nhiên vẫn có thể tham gia chia sẻ lợi nhuận bằng tiền mặt. Còn ở trường hợp người lao động rời khỏi doanh nghiệp, tùy theo quy định mà họ có thể tiếp tục giữ cổ phiếu ESOP. Hay công ty sẽ mua lại lượng cổ phiếu này.

6. Cổ phiếu ESOP được sử dụng thế nào?

Thông thường các doanh sẽ triển khai cổ phiếu theo 3 cách: 

Cách 1: Mua cổ phiếu từ người lao động khi họ rời khỏi doanh nghiệp.

Khi người sở hữu cổ phiếu ESOP rời khỏi công ty. Lúc này, chủ công ty có thể mua lại cổ phiếu bằng tiền mặt hay tiền vay dành cho quỹ ESOP.

Cách 2: Vay tiền với một tài khoản được miễn trừ.

Đây chính là tính năng đặc biệt của công cụ này. Khả năng vay vốn của quỹ ESOP sẽ giúp cho công ty có thể được hưởng một khoản miễn giảm thuế. Thông qua số tiền đóng góp cho vào quỹ ESOP để trả phần tiền đã vay. Tóm lại, phần nợ gốc và thuế đều được miễn thuế.

Cách 3: Tăng cường lợi ích cho người lao động.

Các công ty có thể phát hành thêm cổ phiếu hoặc trái phiếu trong quỹ ESOP. Và cũng có thể ghi giảm phần thu nhập chịu thuế. Không chỉ thế, công ty có thể đóng góp tiền mặt vào quỹ Esop để mua cổ phiếu từ nước ngoài hay người đang sở hữu cổ của công ty. Do đó, sẽ giúp tăng cường lợi ích cho người lao động thông qua việc làm này.

7. Rủi ro khi phát hành ESOP

7.1 Gây tình trạng loãng cổ phiếu

Việc phát hành cổ phiếu ESOP ít hay nhiều cũng khiến cho quyền lợi cổ đông bị suy giảm. Trên thực tế đã có nhiều thông tin xuất hiện khi phát hành cổ phiếu ESOP. Giá cổ phiếu của công ty bắt đầu giảm mạnh. Điều này được xem là phản ứng của cổ đông đối với việc phát hành cổ phiếu ESOP của công ty.

7.2 Gây rủi ro quản trị doanh nghiệp

Việc phát hành cổ phiếu này cho ban lãnh đạo có thể xảy ra nguy cơ xung đột lợi ích giữa các thành viên trong công ty. Thậm chí ở một số công ty, ban lãnh đạo sẽ làm mọi cách để gia tăng lợi nhuận. Với chỉ trong khoảng thời gian ngắn hạn để đạt đủ điều kiện phát hành ESOP. Hoặc liên tục phát hành ESOP để ban lãnh đạo trục lợi.

8. Nhà đầu tư có nên mua cổ phiếu ESOP?

Cổ phiếu ESOP được lên kế hoạch và phát hành khi đáp ứng đầy đủ điều kiện. Và kèm theo danh sách nhân viên đạt tiêu chuẩn mua. Nhân viên sẽ trực tiếp mua cổ phiếu từ công ty phát hành với mức giá ưu đãi.

Tùy theo các quy định cũng như điều kiện ở các công ty, mà cổ phiếu ESOP được chia dạng hạn chế hay tự do chuyển nhượng. Tuy nhiên đối với các nhà đầu tư không phải là thành viên của công ty. Thì việc lựa chọn đầu tư Escop không phải là một lựa chọn lý tưởng. Theo các quy định hiện hành, Esop không phát hành ra bên ngoài mà chuyển nhượng trong nội bộ công ty.

9. Một số lưu ý về ESOP

Dưới đây là một số lưu ý về ESOP:

  • ESOP được áp dụng với mục đích gắn liền các hoạt động kinh doanh với các khoản lợi nhuận từ công ty.
  • ESOP là loại cổ phiếu thường áp dụng với tất cả những ai đang làm việc trong công ty hay doanh nghiệp.
  • Đối với các nhân sự trong công ty đang sở hữu cổ phần nhất định trong khoảng 10% trở lên. Thì sẽ không được hưởng ESOP dưới dạng cổ phiếu mà áp dụng chia sẻ lợi nhuận bằng tiền mặt.
Một số lưu ý về ESOP

10. Lời kết

Bài viết phía trên đã giúp các bạn hiểu được ESOP là gì. Đồng thời cũng giới hạn cho các bạn lợi ích cũng như mục đích của cổ phiếu này. Hy vọng sau bài viết này sẽ giúp các bạn sở hữu được cổ phiếu ESOP tại công ty mà các bạn đang làm việc!

Xem thêm:

Công nghệ NFC là gì? Ứng dụng và cách hoạt động của NFC

Bonus là gì? Những điều cần biết về Bonus và tiền hoa hồng