Giao dịch ký quỹ là gì? Những thông tin cần biết khi giao dịch ký quỹ

Gần đây lượng người tìm kiếm cụm từ giao dịch ký quỹ tăng lên rất nhiều, điều này thể hiện nhu cầu tìm hiểu ý nghĩa của thuật ngữ này là vô cùng lớn. Trong bài viết này, Share301 sẽ cùng các bạn tìm hiểu và giải đáp thuật ngữ tài chính này nhé.

Giao dịch ký quỹ là gì 

Giao dịch ký quỹ là hình thức giao dịch tài sản nào đó với nguồn vốn vay từ sàn (hay công ty cung cấp). Nhà đầu tư sẽ dùng tài sản hiện có của mình để làm tài sản đảm bảo cho khoản vay trên (Khoản 7 Điều 2 Thông tư 120/TT-BTC). 

Một số thuật ngữ cần biết trong giao dịch ký quỹ

Một số khái niệm mà bất kỳ ai tham gia vào giao dịch ký quỹ cũng phải biết trước khi tham gia: 

  • Tài sản đảm bảo: Toàn bộ tài sản có trong tài khoản giao dịch của bạn bao gồm: tiền mặt, các loại tài sản (cổ phiếu, chứng khoán, chỉ số, vàng,..).
  • Tỷ lệ nợ (hay tín dụng): là tỷ lệ giữa Tổng dư nợ vay/Tổng giá trị được phép vay các loại tài sản ký quỹ. 
  • Tỷ lệ ký quỹ (tỷ lệ hỗ trợ) cho một tài khoản giao dịch cao nhất là 50% và thấp nhất là 0%.  
  • Tỷ lệ hỗ trợ 50% (1:1) tức với một số tiền là 200 triệu thì nhà đầu tư phải bỏ ra 100 triệu và đi vay 100 triệu. 
  • Tỷ lệ hỗ trợ 0% nghĩa là nhà đầu tư phải dùng số tiền thực tế để đi mua tài sản. 

Vị thế chính trong giao dịch ký quỹ

  • Mua ký quỹ (Long – mua trước bán sau) là hình thức giao dịch mà nhà đầu tư vay tiền của sàn (hay các công ty chứng khoán) để mua tài sản. Nhà đầu tư sẽ phải hoàn trả nợ và chịu khoản lãi cho khoản vay của mình.
  • Bán ký quỹ (Short – bán trước mua sau) cũng tương tự như mua ký quỹ. Nhà đầu tư lúc này sẽ vay tài sản của sàn để bán. Nhà đầu tư sẽ phải chịu khoản phí cho khoản vay cùng với nợ gốc khi vay.   

Giao dịch ký quỹ chứng khoán là gì?

Giao dịch ký quỹ chứng khoán là hình thức giao dịch chứng khoán có vay tiền từ các công ty chứng khoán, trong đó chứng khoán có được từ giao dịch này cùng các chứng khoán khác của nhà đầu tư sẽ được lấy đi ký quỹ để làm tài sản thế chấp cho khoản vay trên. (khoản 7 Điều 2 Thông tư 120/TT-BTC). 

Điều kiện thực hiện giao dịch ký quỹ chứng khoán

  • Nhà đầu tư phải ký hợp đồng giao dịch ký quỹ với công ty chứng khoán trước (có hỗ trợ dịch vụ vay tiền mua chứng khoán theo quy định của pháp luật) khi được phép thực hiện lệnh giao dịch ký quỹ. 
  • Hợp đồng giao dịch ký quỹ bao gồm những thứ sau đây: 
  • Tài sản đảm bảo cho số tiền ký quỹ, thời hạn bổ sung ký quỹ và xử lý tài sản bảo đảm nếu nhà đầu tư không bổ sung ký quỹ; 
  • Phương thức giải quyết tranh chấp xảy ra; 
  • Những rủi ro, thiệt hại có thể gặp phải và chi phí mà khách hàng phải thanh toán. 
  • Nhà đầu tư nước ngoài không được phép tham gia giao dịch ký quỹ. 
  • Mỗi nhà đầu tư chỉ được tạo duy nhất 1 tài khoản giao dịch ký quỹ ở mỗi công ty chứng khoán. 
  • Tài khoản giao dịch ký quỹ riêng biệt và được quản lý riêng với tài khoản giao dịch chứng khoán hiện có của nhà đầu tư. 
  • Bất kỳ công ty chứng khoán nào cũng phải hạch toán tách biệt tài khoản của nhà đầu tư ra từng tài khoản riêng biệt (tài khoản giao dịch ký quỹ và tài khoản giao dịch chứng khoán thông thường). 
  • Nhà đầu tư phải đảm bảo tỷ lệ ký quỹ lúc đầu, tỷ lệ ký quỹ phải được duy trì theo hợp đồng mà nhà đầu tư đã ký với công ty chứng khoán. 
  • Công ty chứng khoán sẽ yêu cầu nhà đầu tư ký quỹ bổ sung khi tỷ lệ ký quỹ trên tài khoản giao dịch ký quỹ của nhà đầu tư giảm thấp hơn tỷ lệ ký quỹ duy trì. 
  • Đối với những nhà đầu tư không thực hiện lệnh ký quỹ bổ sung, công ty chứng khoán hoàn toàn có quyền bán chứng khoán (tài sàn bảo đảm) của bạn theo những điều khoản đã được ký kết ở hợp đồng ban đầu. Công ty chứng khoán sẽ thông báo kết quả giao dịch bán chứng khoán và các thông tin liên quan đến quy định pháp luật trước khi bán tài sản đảm bảo cho nhà đầu tư. 
  • Nếu công ty chứng khoán không đáp ứng được điều kiện cho vay tiền của khách hàng thì ngay lập tức phải ngừng ngay việc ký và gia hạn hợp đồng mở tài khoản giao dịch ký quỹ mới, ngừng cho vay vốn với mỗi nhà đầu tư. Và công ty chứng khoán đó phải nộp văn bản báo cáo cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong vòng 48 giờ kể từ không đáp ứng được dịch vụ. 
  • Trong nhiều trường hợp Ủy Ban Chứng Khoán nhà nước có quyền yêu cầu tạm ngừng giao dịch ký quỹ tại công ty chứng khoán để ổn định thị trường. 

Chứng khoán được giao dịch ký quỹ

Tiêu chí cơ bản của chứng khoán được giao dịch ký quỹ: 

  • Đăng ký giao dịch, thời gian niêm yết; 
  • Quy mô vốn và kết quả cho hoạt động kinh doanh của tổ chức phát hành; 
  • Thanh khoản và biến động giá; 
  • Thông tin minh bạch và đáp ứng các tiêu chí khác theo quy chế của Ủy ban Chứng khoán nhà nước. 

Dựa theo các tiêu chí của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sở giao dịch chứng khoán sẽ công bố danh sách các mã chứng khoán được phép giao dịch ký quỹ.  

Ngoài ra, dựa trên những mã chứng khoán có trong danh sách chứng khoán giao dịch ký quỹ của sở giao dịch công bố. Công ty chứng khoán hoàn toàn có thể lọc lại những mã chứng khoán được phép giao dịch tại công ty và thực hiện công bố thông tin theo quy định pháp luật.